Ufak Anlatılar Yazılar

MİT Kimleri Alır? Etik, Epistemoloji ve Ontoloji Perspektiflerinden Felsefi Bir Bakış Bir Filozofun Bakışı: Kimlik, Güç ve Toplum Felsefe, insanın varlık, bilgi ve etik üzerine düşündüğü bir alandır. MİT (Milli İstihbarat Teşkilatı) gibi bir kurumun üyeleri hakkında sorular sorarken, aslında toplumsal düzenin, devletin ve bireylerin birbirleriyle nasıl ilişkilendiğine dair daha derin bir düşünsel yolculuğa çıkmış oluyoruz. MİT’e kimlerin alınacağı sorusu, sadece teknik bir değerlendirme değil, aynı zamanda etik, epistemolojik ve ontolojik soruları gündeme getiren bir mesel haline gelir. Bu soruyu felsefi bir çerçeveden ele alırken, toplumsal yapılar, güç ilişkileri, bilgi üretimi ve bireylerin varlıkları üzerine düşünmek kaçınılmazdır. Etik Perspektif: Kim…

Merdiven Basamakları Kaç Cm Olmalı? Ekonomik Perspektiften Bir İnceleme Kaynakların sınırlılığı ve seçimlerin sonuçları, ekonomi biliminde sıkça tartışılan temel kavramlardır. Herhangi bir kaynak, ister iş gücü, ister sermaye, isterse doğal kaynaklar olsun, sınırlıdır ve bu sınırlılıklar, bireylerin ve toplumların nasıl kararlar aldığını etkiler. Peki, merdiven basamağının kaç santimetre olması gerektiğini sormak, bu sınırlı kaynakları nasıl verimli kullanacağımızla ilgili ne gibi ekonomik çıkarımlar yapmamıza olanak tanır? Merdiven basamağının boyutları, ilk bakışta gündelik bir inşaat sorusu gibi görünebilir, ancak aslında bu soruyu ekonomiye dair daha büyük bir anlayışa oturtmak, piyasa dinamiklerinden toplumsal refaha kadar birçok faktörü ele almayı gerektirir. Piyasa Dinamikleri ve…

1 M2’ye Kaç Tavuk Sığar? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Hepimizin hayatında farklı sorular ve meseleler zaman zaman düşüncelerimizi meşgul eder. Bugün, çok sıradan gibi görünen ancak aslında toplumsal sorumlulukları, etik soruları ve toplumsal cinsiyet dinamiklerini içeren bir konuya odaklanıyoruz: “1 metrekareye kaç tavuk sığar?” Birçok kişi bu soruyu sadece pratik bir sorun olarak görebilir, ancak bu soruya daha derin bir şekilde baktığımızda, aslında insanların yaşam alanlarını nasıl şekillendirdiği ve bu süreçteki adalet anlayışımız hakkında çok şey söyleyebiliriz. Bu yazı, sadece hayvanların yaşam alanlarıyla değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi dinamiklerle de…

Östaki Borusu Nasıl Rahatlatılır? Erkekler İçin Strateji, Kadınlar İçin Empati! Hayatın bazı anları vardır ki, başınızı hafifçe eğip, derin bir nefes alarak “Ne oluyor burada?” diyebilirsiniz. Özellikle soğuk havalarda, uçak yolculuklarında ya da bazen sadece derin bir kahkaha attığınızda, birdenbire kulaklarınızda uğuldamalar, tıkanmalar veya “hoop, bu ne şimdi?” tarzı bir baskı hissi belirebilir. İşte o anda aklınıza gelen ilk soru şu olacaktır: “Östaki borum ne yapıyor?” Şimdi, birçoğumuzun duyduğu ama tam olarak ne olduğunu bilmediği bu Östaki borusu, aslında kulağınızla boğazınızı bağlayan minik ama önemli bir kanal. Tabii, bu kanal rahatlayınca hayat da biraz daha rahatlıyor. Gelin, hem eğlenelim hem…

Giriş Selam arkadaşlar, bugün sizlerle birlikte Türk tiyatrosunun ve sinemasının sahne arkası ışıklarından birinde duran, sesiyle ve duruşuyla karelerde yer etmiş bir ustayı konuşacağım: Zihni Göktay. Sahneye adım atan genç bir oyuncunun heyecanıyla değil, yılların deneyimiyle sahneye çıkan bir ustanın huzuruyla yazıyorum. Çünkü onun hikâyesi sadece bir oyuncunun değil; memleketten gelen, değişen sahne koşullarıyla mücadele eden, doğaçlama ve tuluat geleneğini taşımış bir sanatçınınki. Beraber adım atalım: nereden çıkmış, ne yapmış, şimdi nerede ve neden hâlâ önemli? — Kökenler ve Erken Yıllar Zihni Göktay, 2 Aralık 1945 tarihinde İstanbul’un Fatih ilçesinde doğdu. ([Biyografya][1]) Ailesi İstanbul’da yaşayan, babası terzi olan bir ailenin oğlu olarak geleneksel…

Yoğuşma ve Kırağılaşma Nedir? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Bakış Bir doğa olayı, farklı kültürlerde nasıl farklı algılanabilir? Yoğuşma ve kırağılaşma, doğada sıkça karşılaşılan ancak bazen göz ardı edilen iki olgudur. Bu iki olay, özellikle küresel ve yerel bağlamda birbirinden farklı şekillerde algılanabilir. Doğanın bu küçük mucizeleri, sadece fiziksel süreçler değil, aynı zamanda kültürlerin, toplumların ve bireylerin farklı bakış açılarını yansıtan birer sembol haline gelebilir. Küresel bir olgu olarak, yoğuşma ve kırağılaşma, dünyanın farklı bölgelerinde farklı iklimler ve yaşam biçimleriyle şekillenirken, yerel düzeyde insanların bu olguları algılayış biçimi de büyük farklılıklar gösterebilir. Bu yazıda, yoğuşma ve kırağılaşmayı sadece birer fiziksel…

Merhaba, mutfağınızda bilimsel merakla bir tatlıya hayat vermek ister misiniz? Bugün, Trileçe için kremanın hangi türünün tercih edileceğini — nedenlerini ve hangi koşullarda — anlaşılır bir dille, bilimsel veri ve kuramsal temellerle birlikte inceleyeceğiz. Trileçe nedir ve kremanın rolü Trileçe, ismini “üç sütle” (İspanyolca tres leches) hazırlanmasından alır; sünger kekin üzerine yoğunlaştırılmış süt, evaporize edilmiş süt ve kremadan oluşan süt karışımı dökülür. ([Vikipedi][1]) Kremanın görevleri üç ana başlıkta özetlenebilir: 1. Dokusal yapı sağlamak: Krema, hem süt karışımı içinde hem de üst kaplamada tatlıya “yaklaşık puding‑kıvamı” kazandırır. 2. Lezzet yoğunluğu ve tatlılık dengelemesi: Krema yağ içeriği sayesinde tat yoğunluğunu artırır, aynı…

Tahrir Defterleri Nereden Bulunur? Bir Ailenin Geçmişine Yolculuk Bazen bir ailenin geçmişi, göç yollarında kaybolmuş, bazen de yıllar süren arayışların ardından bir ışık gibi belirir. Bu yazı, benzer bir yolculuğa çıkmaya karar veren bir kadının ve onun çözüm odaklı kocasının hikayesiyle başlıyor. Yıllarca süren geçmişe dair sorular, bir gün bir tesadüf, bir bağışlanmış anı ya da belki de Tahrir Defterleri ile yanıt bulacak. Zeynep, ailesinin geçmişine dair hep bir boşluk hissetmişti. Babası, annesi, hatta büyükannesi de aynı boşluktan şikâyet ederdi; kimse doğru düzgün bir bilgi verememişti. “Nerelisin, kökenin ne?” soruları soruldukça Zeynep’in içindeki boşluk büyüyordu. Herkes, aile büyüklerinin nereden geldiğini,…

Su Diyeti Nedir? Bilimsel Bir Merakla … Merhaba — uzun zamandır “su diyeti” gibi konular merakımı çekiyordu ve bugün bu başlığı bilimsel veriler ışığında birlikte inceliyor olacağız. Amacım; karmaşık tıbbi terimler yerine anlaşılır bir dille, ama sağlam kaynaklarla ilerlemek. Peki, “su diyeti” tam olarak ne demek, vücudumuza ne yapıyor, hangi hastalıklarda etkisi olabilir? Bu soruların cevaplarını birlikte keşfedelim. — Su Diyeti Tanımı ve Temel Prensipleri “Su diyeti” ifadesi bazen farklı biçimlerde karşımıza çıkar: yalnızca su içerek beslenmeden uzak durma, düşük kalorili sıvılarla sürdürülen kısa süreli uygulamalar veya bol su içmenin diyetin ana bileşeni olması gibi. Özellikle özel bir formül değildir ama genel…

Picasso ve Sanatın Toplumsal Yansımaları: İleriye Bakan Bir Dönemin Ayak İzleri Sanatın gücü sadece estetik değil, aynı zamanda toplumdaki dönüşüm ve eşitsizliklere karşı duyarlı bir ifade biçimi olmalıdır. Pablo Picasso, bu anlamda sadece bir sanatçı değil, aynı zamanda toplumsal değişimin bir parçasıydı. Picasso’nun sanatı, bir yandan estetik evrim yaratırken, diğer yandan toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi önemli meseleleri de gündeme getiren bir yansıma oluşturdu. Peki, Picasso hangi sanat akımının öncüsüydü? Kübizm, onun öne çıkan sanat akımının adıdır, ancak bu akım, sadece geometrik şekillerin bir araya gelişinden ibaret değildi. Kübizm, toplumsal ve kültürel yapıları sorgulayan, insan doğasını daha farklı…