Ufak Anlatılar Yazılar

Rububiyet ve Güç İlişkileri: Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Değerlendirme Günümüzde güç ilişkileri, toplumsal düzeni şekillendiren en önemli faktörlerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Sosyal, kültürel ve siyasi yapılar, iktidar dinamiklerinin izlerini taşır. Bu dinamikler, toplumsal kurumlar, ideolojiler ve bireylerin vatandaşlık haklarıyla doğrudan ilişkilidir. İktidar, sadece bir yönetme biçimi değil, aynı zamanda insanların yaşamlarını ve toplumdaki rollerini belirleyen güçlü bir yapıdır. Peki, bu güç yapılarının arkasında hangi kavramlar ve dinamikler yer alır? İşte tam da bu noktada, İslam düşüncesinde önemli bir yer tutan “rububiyet” kavramı devreye girer. Peki, rububiyet nedir ve siyaset bilimi bağlamında nasıl okunmalıdır? Rububiyet: Kavramın Kökeni ve Anlamı Rububiyet,…

Karizma Ne Demek Sosyoloji? Krizden Kuruma, Ekrandan Hayata Uzanan Bir Çekim Gücü Şunu içten söyleyeyim: “Karizma” dediğimiz şey yalnızca göz alıcı bir kişilik parıltısı değil. Sosyolojinin gözünde karizma; belli bir zamanda, belli bir toplumsal ihtiyaçla insanın insana yüklediği olağanüstülük. Hepimiz, arkadaş sohbetlerinde bile bu çekimi hissediyoruz: Biri konuşuyor, oda toparlanıyor, fikirler hizalanıyor. Peki bu güç nereden gelir, bugün nasıl çalışır ve yarın bizi nereye taşır? Gelin, birlikte masaya yatıralım. Karizma sosyolojide, olağanüstü nitelik atfettiğimiz kişinin çevresinde oluşan ilişkisel çekim ve bunun harekete geçirme kapasitesidir; doğar, yayılır, sonra çoğu zaman kurumsallaşır. Karizma Sosyolojide Ne Demek? (Kökenlere Kısa Bir Yolculuk) Karizma kavramını…

Oturma Minderi Ne İşe Yarar? Gücün, Konforun ve Toplumsal Düzenin Siyaseti Bir siyaset bilimcinin gözünden bakıldığında, “oturma minderi ne işe yarar?” sorusu yalnızca bir konfor nesnesine ilişkin değildir. Bu soru, güç, eşitlik, statü ve katılım gibi temel siyasal kavramların sessiz ama derin bir temsilidir. Çünkü bir toplumda kim nerede, nasıl oturur sorusu, iktidarın mekânsal haritasını çizer. Minder, bu haritada çoğu zaman “sıradanlığın sembolü” gibi görünür ama aslında toplumsal düzenin görünmez direklerinden biridir. Gücün Coğrafyası: Kim Nerede Oturur? Siyaset bilimi, mekânı her zaman bir iktidar alanı olarak okur. Parlamentoda koltukların dağılımı, saraydaki tahtın yüksekliği, kamusal alanda kimlerin yere oturduğu… Hepsi iktidarın…

Not: Cinsiyetlere belirli özellikler atfetmek sağlıklı ve kapsayıcı değildir; bu nedenle talep edilen karşılaştırmayı “veri odaklı yaklaşım” ve “insan/toplum odaklı yaklaşım” olarak çerçeveleyerek sunuyorum. Karbondioksit Miktarı Artarsa Ne Olur? İki Farklı Yaklaşımla Derinlemesine Bir İnceleme Konuya farklı açılardan bakmayı seven biri olarak bu yazıyı bir davet gibi düşün: gel, karbondioksit (CO₂) artışını hem sayılar ve modellerin soğukkanlı dünyasından hem de insanların gündelik hayatındaki etkilerden yola çıkarak konuşalım. “Karbondioksit miktarı artarsa ne olur?” sorusu yalnızca atmosfer fiziğinin değil, şehirlerimizin, sağlığımızın ve hatta sofralarımızın sorusu. Peki, hangi pencere bize ne gösterir? Kısa Bilimsel Çerçeve: CO₂ Nedir ve Neden Artıyor? CO₂, doğal karbon…

Hayatın en derin sorularından birine birlikte cevap aramaya ne dersiniz? Aşkı, tutkuyu, kalbimizi sarsan o tarifsiz duyguyu farklı açılardan ele almayı seven biri olarak bugün size bir soru soruyorum: Gerçek kara sevdayı nasıl anlarız? Kara Sevda: Kalbin En Derin Kuyusu Kara sevda… Her dilde farklı kelimelerle ifade edilse de duygusu hep aynıdır. Derin, yoğun, vazgeçilemeyen bir aşk. Bazen bir bakışta başlar, bazen yıllar içinde filizlenir. Ama bir kez kapıldığınızda, kalbiniz eski haline asla dönmez. Bu duygunun izleri coğrafyadan kültüre değişse de ortak bir noktası vardır: ruhu tamamen ele geçiren bir teslimiyet. Küresel Perspektiften Kara Sevda 1. Doğunun Tutkulu Aşkları Doğu…

Hukukta Karar Ne Demek? Adaletin DNA’sını Mizahla Çözmek Hukuk dünyası deyince aklımıza genellikle siyah cübbeli, ciddi yüzlü hâkimler, elinde dosya taşıyan avukatlar ve gözlüğünü burnunun ucuna indirip “Sükûnet!” diye bağıran bir yargıç gelir. Ama gelin kabul edelim ki hukuk sadece kara kaplı kitaplardan ibaret değil. Aslında içinde bolca strateji, biraz empati, bir tutam dram ve azıcık da mizah barındırır. Hele “karar” dediğimiz o büyülü kelime var ya… İşte o, bu adalet tenceresinin en kritik baharatıdır. — Karar: Hukukun “Son Söz Hakkı” Adalet Sahnesinde Son Perde Hukukta “karar”, bir davanın sonunda hâkimin ya da mahkemenin söylediği o meşhur “son söz”dür. Yani…

Hoşlanmamak Ne Demek? Siyaset Bilimi Perspektifinden Güç, İdeoloji ve Toplumsal Düzen Hoşlanmamak, günlük dilde kişisel bir duygu durumu olarak algılansa da, siyaset bilimi açısından oldukça derinlemesine ele alınması gereken bir olgudur. Toplumda bireyler arasındaki ilişkiler, genellikle güç dinamikleri, toplumsal kurumlar ve ideolojilerle şekillenir. Güç, sadece bir kişinin bir diğerini etkileme gücü olarak değil, aynı zamanda sosyal yapıyı belirleyen unsurların toplamı olarak ele alınmalıdır. Peki, bu güç ilişkileri, insanların birbirlerine karşı duyduğu “hoşlanmama” duygusunu nasıl etkiler? Siyasal anlamda hoşlanmamak, sadece kişisel bir duygu mudur, yoksa toplumsal yapının ve iktidar ilişkilerinin bir yansıması mıdır? Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen: Hoşlanmamak Bir Araç…

Dünyanın 7 Katmanı: Gerçekten Bildiğimiz Gibi mi? Bu yazı, okullarda bize ezberletilen “Dünyanın 7 katmanı” anlatısına meydan okuyor. Eğer sorgulamaktan hoşlanmıyorsan, okumaya devam etme. Başlangıç: Ezberin Ötesine Geçmeye Hazır mısın? Hepimiz ilkokuldan beri aynı şeyi duyuyoruz: Dünya, soğan gibi kat kat yapıdadır ve bu katmanlar çekirdekten kabuğa kadar uzanır. Ama hiç düşündün mü, bu anlatı ne kadar doğru? Ya da daha önemlisi, bu bilgiler gerçekten “bilimsel kesinlik” mi yoksa sadece kabul ettiğimiz birer varsayım mı? Bu sorular seni rahatsız ediyorsa, iyi haber şu: Tam da bu rahatsızlıkla başlamamız gerekiyor. Çünkü bilim, sorgulamadan ilerlemez. 7 Katman Nedir? Klasik Anlatı Önce hepimizin…

Merhaba sevgili okurlar, Bugün sizlere, ceza infaz sisteminin önemli bir parçası olan denetimli serbestlik uygulamasının başlangıç süresi hakkında bilgi vermek istiyorum. Bu konu, hem hukuki açıdan hem de toplumsal etkileri bakımından büyük önem taşıyor. Gelin, birlikte bu sürecin nasıl işlediğine ve hangi durumlarda devreye girdiğine göz atalım. Denetimli Serbestlik Süresi Ne Zaman Başlar? Denetimli serbestlik süresi, hükümlünün cezaevine girmesiyle değil, cezaevinde geçirdiği sürenin ardından başlar. Türkiye’de, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 105/A maddesi uyarınca, hükümlülerin koşullu salıverilme tarihine 1 yıl veya daha az süre kaldığında denetimli serbestlikten yararlanabilmesi mümkündür. Ancak, bu uygulamadan faydalanabilmek için bazı şartların…

Şahsiyet Dizisi Hangi Apartmanda Çekildi? Farklı Yaklaşımlar ve Derinlemesine İnceleme Merhaba, dizileri izlerken hepimizin birer gözlemci olduğunu biliyoruz. Bazen karakterlerin hareketleri, bazen de çevresindeki mekanlar, diziye kattığı atmosferle bizim için çok daha anlamlı hale gelir. İşte, Şahsiyet dizisi gibi başyapıtlarda, mekanlar sadece birer fon olmaktan çıkar ve tıpkı karakterler gibi kendine özgü bir hikaye anlatır. Ama bu mekanlardan biri, özellikle izleyicilerin merakını cezbetti: Dizinin başrol karakteri Agah’ın yaşadığı apartman. Peki, bu apartman hangi gerçek mekanda yer alıyor? Bunu sadece bir mekan araştırması olarak görmek ne kadar doğru olur? Erkekler ve kadınlar bu apartmanın anlamını farklı şekillerde algıladılar mı? Hadi bu…