Allahümme Barik Fihi Vela Tedurruhu Ne Anlama Gelir? İzmir’de büyüdüm, sosyal medyada aktifim, tartışmaları severim ve kendimi biraz farklı düşüncelere, biraz da eleştirel bakış açılarına yatkın biri olarak tanımlarım. Dolayısıyla, “Allahümme barik fihi vela tedurruhu” gibi dini ifadeler üzerine yapılan yorumlar, tartışmalar, hatta abartılı mistik yorumlar beni hep cezbetmiştir. Duyduğumda aklıma gelen ilk şey şu: Biz bu tür ifadeleri ne kadar doğru ve ne kadar anlamlı kullanıyoruz? Gerçekten ne anlama geliyor, yoksa sadece güzel tınılar mı arıyoruz? Bu yazıda, hem “Allahümme barik fihi vela tedurruhu” duasının anlamını açıklayıp hem de bu tür dini ifadelerin, toplumsal ve bireysel hayatımızdaki yerini eleştirel…

20. Yüzyılda En Fazla Tercih Edilen Aydınlatma Aracı Nedir? Geleceğe Dair Vizyoner Bir Bakış Giriş: 20. Yüzyılın Işığında Aydınlatma, insanların tarihi boyunca varoluşlarını sürdürmelerinde önemli bir rol oynamıştır. Karanlık, yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda zihinsel ve duygusal bir engel olarak da insanlık için büyük bir tehdit oluşturdu. 20. yüzyılda ise bu sorun neredeyse tamamen çözüldü. Elektrik ampulleri ve ardından halojen lambalar, LED ışıklar gibi daha verimli çözümler, insan yaşamını dönüştürdü. Ama bu süreç sadece günlük yaşamı aydınlatmakla kalmadı, aynı zamanda işimizi, ilişkilerimizi ve zaman algımızı da değiştirdi. Peki, 20. yüzyılda en fazla tercih edilen aydınlatma aracı neydi? Ampul! Ancak teknolojinin…

id=”5g2hbk” 20 Senelik Şarap İçilir Mi? Bir Gece, Bir Bardak ve Bir Hatıra Kayseri’nin soğuk bir kış akşamıydı. Evde yalnızdım, karanlık odaya dışarıdan giren yalnızca sokak lambasının solgun ışığıydı. O an, sanki zamanı durdurmuş, geçmişle yüzleşmeye karar vermiş gibi hissettim. Bir kutunun içinde sakladığım eski bir şişe şarap gözlerimin önüne geldi. 20 senelik bir şarap, benim için çok şey ifade ediyordu. Bunu içip içmeme konusunda kararsızdım. “20 senelik şarap içilir mi?” diye düşünüyordum. Bazen insanın ruh hali, geçmişine dönüp bakmasına neden olur. İşte o anda tam da böyle bir hisse kapıldım. O kutuyu, yıllardır açmamıştım. İçinde, yıllar önce bir doğum…

Hiçbir Şeyden Zevk Almıyorsa Ne Yapmalı? Hepimizin zaman zaman ruhsal bir boşluk, keyifsizlik ya da “neden bir şey yapmak isteyeyim ki?” hissiyatıyla karşılaştığı zamanlar olmuştur. Bu his, çoğunlukla sadece kişisel bir problem gibi görünse de aslında toplumsal bir sorunun da yansımasıdır. Bireysel anlamda bir şeyden zevk alamama durumu, bazen sadece geçici bir ruh hali değil, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi daha geniş dinamiklerin bir sonucu da olabilir. Özellikle İstanbul gibi büyük ve karmaşık bir şehirde yaşıyorsanız, sokakta, toplu taşımada, işyerinde ya da evde gördüğümüz her şeyin, içsel dünyamız üzerindeki etkisi büyüktür. Peki, bir insan hiçbir şeyden zevk almıyorsa,…

Göz Neden Çok Çapaklanır? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Gözlerimiz, hem fiziksel hem de kültürel anlamda insan yaşamının çok önemli bir parçasıdır. Gözdeki çapaklanma, vücudun doğal bir tepkisi olarak ortaya çıkabilse de, bu durumu yalnızca biyolojik bir olgu olarak görmek yetersiz olacaktır. Toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi perspektiflerle ele alındığında, gözdeki çapaklanmanın ardında yatan derin toplumsal bağlamları fark etmek mümkündür. Bu yazıda, İstanbul’da yaşayan, toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda hassasiyet gösteren biri olarak, gözdeki çapaklanmanın sadece bir sağlık sorunu olmadığını, aynı zamanda toplumsal yapıları, sınıf farklarını, cinsiyet rollerini ve sosyal adalet meselelerini nasıl etkilediğini tartışacağım.…

Fikredelim Ne Demek? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir Bakış İstanbul’da yaşayan, sosyal adalet için çalışan biri olarak sokakta, toplu taşımada veya kafede duyduğum kelimeler bazen düşündürücü oluyor. Özellikle son zamanlarda sıkça karşılaştığım bir ifadeyi merak ettim: “Fikredelim.” Ne demek, ne amaçla kullanılıyor, ve en önemlisi, bu kelimenin toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından nasıl bir yansıması var? Bu yazıda, “fikredelim” gibi basit bir ifadenin arkasındaki toplumsal ve kültürel dinamiklere dair birkaç gözlemde bulunmak istiyorum. Her gün metroda veya tramvayda gördüğüm o farklı yaşamlar, kişisel tercihlerin ve toplumsal yapının nasıl şekillendiğini gözler önüne seriyor. Toplumda herkesin bir…

Emaye Tencere Tamir Edilir Mi? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme Bugün bir emaye tencerenin tamir edilip edilemeyeceğini tartışıyoruz ama burada sadece mutfakla ilgili teknik bir meseleden bahsetmiyoruz. Bu soruya bakarken, aslında toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi önemli meseleleri sorguluyoruz. Nasıl mı? Bunu biraz açalım. Hepimiz, toplumun farklı katmanlarında, kültürel normlardan, sosyal rollere kadar birçok şeyi gözlemliyoruz. İstanbul’da, sivil toplumda çalışan bir birey olarak da farklı sınıf, cinsiyet, yaş ve kültürden birçok insanla etkileşimde bulunuyorum. Sokakta, iş yerinde, hatta toplu taşımada gördüğüm şeyler, bazen çok basit gibi görünen soruların ne kadar derin olabileceğini bana hatırlatıyor.…

Dünyanın 3/4’ü Su mudur? Hepimiz ilkokulda öğrendik: Dünya büyük bir su gezegenidir. Bir harita veya Dünya’nın küre şeklinde bir modelini gördüğümüzde genellikle mor, mavi ve beyaz renklerin oluşturduğu bu gezegenin suyla dolu olduğu izlenimine kapılırız. Hatta halk arasında sıkça duyduğumuz “Dünyanın 3/4’ü su” ifadesi, bu anlayışın temelini oluşturur. Ama gerçekten öyle mi? Dünyanın büyük bir kısmı su ile kaplı olsa da bu suyun tamamı, bildiğimiz okyanuslar ve denizler değil. Bu yazıda, “Dünyanın 3/4’ü su mudur?” sorusunu bilimsel bir mercekten, basit bir şekilde ele alacağız. Dünya ve Su: Gerçekten 3/4’ü Su mu? İlk bakışta kulağa çok doğru gelen bu ifade, yani…

Diş İltihabı İçin Antibiyotik Kaç Gün Kullanılır? Bir tedavi süreci, ne kadar ‘dozunda’ olursa, o kadar etkili olur. — Diş iltihabı, hayatımızın belki de en can sıkıcı, en gözle görünmeyen ama bir o kadar da işkencelere dönüştürebilen sağlık sorunlarından biri. Yani, gözle görülür bir şey yok ama dişinin etrafındaki o abuk sabuk şişlik, ağrı, acı… insanı bir nebze deli edebilir. En kötüsü, ağrıdan dolayı bir dişinle bir başkasının yanına oturamamak. Bu iltihap için genellikle antibiyotik kullanımı önerilir. Ama kaç gün? Hangi antibiyotik? Ne zaman bırakmalı? İşte bu sorular bazen ciddi kafa karıştırıyor. Bazen bir gün daha fazla kullanmak, bazen bir…

Giriş: Dil, Kimlik ve Toplumsal Merak Bir dilin içinde gezinirken, kelimeler sadece iletişim aracı değildir; aynı zamanda toplumsal normları, kültürel kimlikleri ve güç ilişkilerini yansıtan simgelerdir. “Çarkçıbaşı” kelimesi üzerine düşünürken, bunun sadece doğru yazımını öğrenmekten öte, toplumsal yapılar ve bireylerin birbirleriyle olan etkileşimlerini anlamamıza da aracılık edebileceğini fark ettim. Sosyoloji, bana insanların gündelik pratikleri üzerinden toplumu nasıl inşa ettiklerini gösterirken, dil ve yazım da bu yapının görünmez bir parçası hâline geliyor. Çarkçıbaşı nasıl yazılır sorusunu araştırırken, hem dilin hem de kültürün sosyal işlevlerini göz önünde bulundurmak gerekiyor. Çarkçıbaşı: Temel Kavramlar ve Tanımlar Kelimenin Doğru Yazımı “Çarkçıbaşı” kelimesi, Türkçede iki parçadan…